ترحم ما = فقر جامعه!

اگر امروز به یک گدای کنار خیابان پول دادیم، یا اگر از گلفروش پشت چراغ قرمز خرید کردیم، یا حتی اگر برای اینکه احساس خوبی داشته باشیم، برای بنیاد خیریه ای پول واریز کردیم…

طبیعی است در ذهن خودمان تصور کردیم که کار مفیدی انجام دادیم. اما اگر بفهمیم این کار ما، نه تنها کار خیری نبوده، بلکه  در حال تخریب جامعه و توسعه فقر بودیم ، چه ؟ چرا ترحم؛ دشمن پنهان عدالت است؟

در این اپیزود از «مدیروز» بررسی خواهیم کرد که چرا مهربانی ما جامعه را فقیر میکند! باهم آسیب های کمک های غیرتوانمندساز را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

در این اپیزود با منبع کتابهایی همچون «اقتصاد فقرا»، زندگی ای که می توانی نجات دهی (The Life You Can Save)، و کتاب خیریه مسموم (Toxic Charity)، به دنبال یافتن ضررهای کمک مستقیم به جای توانمندسازی هستیم!

این اپیزود از مدیروز، درباره «کمک مؤثر» (Effective Altruism) است؛ یعنی چگونه با همان مقدار پولی که فکر میکنیم کمک میکنیم (اما دور میریزیم و برای ضرر جامعه از آن استفاده می شود)، بتوانیم بیشترین اثر مثبت را در همان جامعه ایجاد کنیم.

برخی کمک های خیرخواهانه، وابستگی و فقر را تداوم می دهند. اما ما به صورت قطعی هیچ نظری نداریم! ما نمی گوییم که «به گداها نباید پول داد» یا «به فقرا غذا ندهیم» بلکه اشاره میکنیم که اولاً اینها نه نسخه های مطلق هستند و نه یک انقلاب فکری، بلکه قصد ما روشنگری است و نقد الگویب اشتباه و غیرمفید کمک رسانی!.

شواهد علمی در این زمینه پیچیده تر از یک حکم کلی است. مثلاً درباره کمک به افراد بی خانمان، پژوهش ها نشان می دهند که بعضی انواع کمک نقدی و حمایت مستقیم می تواند مؤثر باشد. اما برعکس، بعضی شیوه ها (مانند صدقه خیابانی بدون مداخله ساختاری) می تواند چرخه فقر یا تکدی گری سازمان یافته را تقویت کند. بنابراین بهتر است کمک مؤثر» را جایگزین تفکر «کمک احساسی» کنیم. ما بنانداریم «کمک کردن» را در برابر «کمک نکردن» بگذاریم بلکه کمک احساسی را در مقابل کمک سازنده و دراز مدت بررسی خواهیم کرد!

چرا مهربانی ما گاهی جامعه را فقیرتر می کند؟

ترحم؛ دشمن پنهان عدالت است. ممکن است این مفهوم کمی ما را عصبانی کند، اما بعد از شنیدن اپیزود، ما را به فکر وامی دارند. ما شاید فکر کنیم آدم خوبی هستیم!

اما با کمک بدون تفکر و برنامه، ممکن است دقیقاً در حال ساختن همان مشکلی باشیم که می خواهیم حلش کنید.

این اپیزود علیه کار خیر نیست، بلکه علیه کار خیرِ اشتباه است.

مغز انسان عاشق کمک فوری است

مباحث احساسی نظیر همدلی (Empathy)، رضایت اخلاقی فوری از خود (Warm Glow Giving)، ممکن است انسان نتیجه بلندمدت جامعه را فدای آرامش لحظه ای خودش کند.

چرا همیشه پول دادن به متکدیان بهترین کمک نیست؟

ما با پول دادن مستقیم (چون ساده است و مسئولیت را در همان لحظه از ما دور میکند)، به رشد اقتصاد تکدی گری و توسعه باندهای سازمان یافته گدایی کمک کنیم!

با پول دادن مستقیم به گدایان یا دستفروشان، ایجاد انگیزه برای ماندن در خیابان را بیشتر خواهیم کرد! تجربه کشورهایی که کمک را به مراکز توانمندسازی هدایت کردند، این را اثبات میکند!

ما ادعا نمیکنیم که «هرگز پول ندهیم»، بلکه پیشنهاد ما این است که اگر قصد داریم کمک کنیم، کمک را از خیابان به سیستم توانمندسازی منتقل کنیم.

خرید از دستفروش همیشه کمک نیست!

دو روی سکه خرید از دستفروشان این است؛ از یک طرف ما درآمد کوتاه مدت آنها را تضمین کردیم و از طرفی، به گسترش اقتصاد غیررسمی، فرار مالیاتی، اشغال و کثیف شدن پیاده رو و همچنین رقابت نابرابر با کسب وکارهای قانونی کمک کرده ایم!

اگر همه دستفروش شوند، چه کسی مالیات می دهد تا مدرسه و بیمارستان ساخته شود؟

کمک مستقیم عزت نفس را نابود می کند

نظریه بده بستان بده بستان (Reciprocity)، جنبهٔ مهمی از چگونگی تقابل و زندگی مردم در جامعه را نمایش می دهد. بده بستان به عنوان یک اصل اساسی در روان شناسی اجتماعی حول محور این مفهوم می چرخد که افراد تلاش می کنند به کنش های دیگران واکنشی بازتابی بر اساس ذات مثبت یا منفی آن کنش ها بدهند.

بده بستان تقابل دوسویهٔ رفتارها و واکنش ها است که در آن افراد همان نوع رفتارهایی که از بقیه دیدند را مقابله به مثل می کنند. افراد بیشتر بر اساس این که چه چیزی می توانند از طرف مقابل در عوض کاری که برایش می کنند دریافت کنند رفتارهایشان را انتخاب می کنند. ایجاد احساساتی مانند اعتماد، دوست داشتن و صمیمیت خیلی تحت نفوذ گمان برابری دادن و گرفتن است.

بنابراین؛ بهترین کمک، کمک به برابر شدن است؛ نه تثبیت نابرابری.

صنعت خیریه، صنعتی بشدت سودآور و پول شوینده است. وابستگی سازمان ها به ادامه فقر، تفاوت خیریه های توانمندساز و خیریه های توزیع کننده از دلایل اصلی سبز شدن سازمانهای خیریه به بهانه کمک و به اشتغال پولشویی است. شک نکنیم که اگر روزی فقر از بین برود، تمام خیریه ها تعطیل می شوند، بنابراین کار خیریه، توسعه فقر و نابرابری است!!!

ترحم بهتر است یا احترام؟

ترحم یعنی؛ تو پایین تری… اما احترام یعنی؛ تو می توانی روی پای خودت بایستی پس باید و خودت را توانمند کنی تا اولاً کمک من را جبران کنی و بعد به دیگران کمک کنی پیشرفت کنند.

شفقت و همدلی دیگر مفاهیم مبهم محدود به کلاس های درس، کلیساها و جامعه نیستند. آنها در مرکز دنیای تجارت و کار هم کاربرد دارند. شفقت و همدلی مفاهیمی هستند که با هم تفاوت هایی دارند. آنچه ممکن است تعجب آور باشد این است که چقدر این تفاوت اهمیت دارد؟

در حال حاضر حدود 20 درصد از شرکت های بین المللی موفق، آموزش همدلی را به مدیران خود یاد می دهند. از آنجایی که شفقت و همدلی به عنوان پاسخی به چالش های کار مدرن تحسین می شود، تعاریف مبهم شده است.

شاید تعجب کنید که دلسوزی چیست؟ تعریف شفقت چیست؟ و شفقت چه تفاوتی با همدلی دارد؟ بسیاری از ما از این اصطلاحات به جای هم استفاده می کنیم، اما این درست نیست.

غذا دادن یا توانمندسازی؟

اگر هر روز ماهی بدهیم، فقرایی محتاج و گرسنه تولید کردیم اما اگر ماهیگیری یاد بدهیم، فقر را از میان برده ایم و شغل ایجاد کرده ایم!

گاهی حتی آموزش هم کافی نیست. بلکه لازم است تا ؛ شغل، سرمایه، آموزش، ساخت و توسعه شبکه اجتماعی و همچنین امنیت اقتصادی، با هم فراهم شوند.

جمع بندی

در نهایت این اپیزود در یک جمله خلاصه می شود: «کار خیر یعنی کمتر کردن تعداد فقرا، نه بیشتر کردن آن!»

بهتر غذا دادن به فقرا کار خیر نیست. کار خیر یعنی جامعه ای بسازیم که انسان ها کمتر محتاج کمک باشند.

این به معنای پیاده شدن این اصول است:

• آموزش
• اشتغال
• کارآفرینی
• مهارت
• سلامت
• قانون
• فرصت برابر

برای کمک به توسعه شرکتها و سازمانها، با تیم مدیروز در تماس باشیم. از این تیم مشاوره مستقیم بگیریم و شرکتمان را توسعه دهیم. می توانیم با تماس با شماره تلفن 09192057267 همین حالا برای بهبود شرکتمان، اقدام کنیم.